Uitvoeringskracht

Veel overheden worstelen met de uitvoeringskracht in het fysieke domein. De ruimtelijke professionals die wij dagelijks spreken bevestigen dit: in een tijd waarin ruimtelijke vraagstukken steeds integraler en ambitieuzer worden benaderd op de tekentafel, is uitvoeringskracht de sleutel naar het behalen van die (integrale) ambities. Maar juist die kracht is vaak moeilijk te ontsluiten. Wij helpen overheden stappen zetten naar het versterken van uitvoeringskracht in het fysieke domein.

Adviesbureau fysieke leefomgeving

Waarom werken aan uitvoeringskracht en waarom is dat lastig?
Het antwoord op de vraag waarom werken aan uitvoeringskracht? is simpel: zonder uitvoeringskracht geen resultaat. Wij zien het versterken van uitvoeringskracht als belangrijke sleutel voor het behalen van ambities. We zien dat de schoen wringt, maar waar precies?

  1. Afstemming leidt tot vertraging en gemiste kansen
    De ambitie om integraler te werken en beter samen te werken met de markt en de samenleving kan leiden tot kwaliteitsverbetering en versnelling, maar brengt ook uitdagingen met zich mee. Paradoxaal genoeg kan meer afstemming en complexiteit juist ook vertraging veroorzaken en tot gemiste kansen leiden. Precies daarom is uitvoeringskracht nodig: die vraagt om strategie, snelheid, de juiste middelen en moed om kansen te grijpen, ondanks de uitdagingen in de uitvoering.
  2. Flexibiliteit moet tussen de oren komen
    In de uitvoering gaat het om daden, niet om beloften. De overheid wil immers een betrouwbare instantie zijn. De hedendaagse context vereist een aanpak die verder reikt dan kwantitatieve doelstellingen, zoals het bouwen van nieuwe woningen. Het gaat net zo goed over de kwaliteit van beleid, zoals het creëren van een duurzame leefomgeving. Dit vraagt misschien wel om een nieuwe visie op ambities, waarin ruimte is voor flexibiliteit en een andere sturing in de uitvoering, waarin uitvoeringskracht centraal staat.
  3. Behoefte aan eenvoud in uitdijende organisaties
    Organisaties zijn vaak complex ingericht, en dat heeft verschillende oorzaken. In de eerste plaats bestaat er op veel plekken een sectorale beleidssturing, waarbij verschillende programma’s elk hun eigen beleid en financiering hebben. Dit leidt tot fragmentatie en soms tegenstrijdige uitkomsten. Daarnaast resulteert het bestaan van meerdere managementlagen in meer coördinatie en overleg. Overmatige en ingewikkelde regelgeving hindert bovendien een effectieve uitvoering, net als het woud aan programma’s en projecten die moeten bijdragen aan de ambities van de organisatie. De roep om eenvoud en duidelijkheid wordt steeds groter. Ze zijn onmisbaar voor organisaties met uitvoeringskracht.

Drie routes naar uitvoeringskracht

Route #1 Structureel versterken van de samenwerking
“Als je niet weet wat het belang of doel van de ander is, dan is het onmogelijk om een gedeeld resultaat te boeken” – uit de praktijk

Resultaten boeken op de ruimtelijke opgaven kun je nooit alleen, dat vraagt altijd om samenwerking vanuit een gedeelde ambitie. Zowel binnen de eigen ambtelijke organisatie is daar winst te behalen, bijvoorbeeld door ontschotting en meer aandacht voor integrale oplossingen. Maar zeker ook in de samenwerking met netwerkpartners en bewoners. Uitvoeringskracht vraagt om aandacht voor het verbeteren van de samenwerking, zowel binnen als buiten.

Hoe kun je dat doen?

Bouw aan allianties
Voor overheden is het cruciaal om bij grote ruimtelijke projecten in netwerkverband te werken. Dit vereist constante aandacht voor het bouwen en onderhouden van allianties met diverse partijen. Succesvolle voorbeelden, zoals de Triple Helix in Eindhoven, tonen aan dat dergelijke netwerken essentieel zijn voor uitvoeringskracht. Deze netwerken zijn vooral effectief bij het snel opschalen van projecten die gericht zijn op circulaire economie, huisvesting van specifieke doelgroepen of het versnellen van woningbouw. Daarom is het belangrijk om interne segmentatie binnen overheidsorganisaties te overwinnen en een effectief contactpunt voor externe partners te vormen. Het in de besluitvorming centraal stellen van (het smeden van) allianties is daarom een kernopdracht voor professionals en organisaties in het ruimtelijk domein.

Route 2# Zet de verbinding van beleid en uitvoering centraal
“Veel aandacht is de laatste jaren uit gegaan naar planontwikkeling en visies: daar is in beperkte mate rekening gehouden met de uitvoerbaarheid” – uit de praktijk

Over de grote strategische opgaven zijn we het snel eens. Bijvoorbeeld over de woningbouw-opgave, energietransitie en de klimaatambities. Maar de sleutel tot uitvoeringskracht zit in de vertaling naar wat dit betekent voor plannen en projecten. Bij stapeling van opgaven ligt daar vertraging of onduidelijkheid op de loer. Kennis en ervaring vanuit de uitvoering wordt te weinig ingezet als startpunt voor beleid. Dit vraagt om het versterken van de samenhang tussen beleid en de uitwerking daarvan in de uitvoering.

Hoe kun je dat doen?

Bouw een structuur voor continu gesprek met de uitvoering
Het overbruggen van de kloof tussen beleid en uitvoering vraagt om een gestructureerde aanpak. Het is belangrijk om een permanente dialoog tussen beleidsmakers en uitvoerders te faciliteren. Dit kan door het inrichten van een systeem voor monitoring en het creëren van vaste momenten voor overleg, geïntegreerd in de beleidscyclus. De leiding van organisaties moet hier actief op sturen, onder andere door beleidsvoorstellen met onvoldoende uitvoeringsdetails terug te sturen. Het vieren van successen in de uitvoering is ook cruciaal om de waarde van praktische uitvoering te benadrukken.

Route #3 Geef vakmensen de ruimte om te bouwen aan ambities
“Er is behoefte aan ruimtelijk vakmanschap dat past bij de huidige context, zoals de vaardigheid om te schakelen tussen rollen en het smeden van coalities om tot besluiten te komen” – uit de praktijk

Of we er in slagen om de uitvoeringskracht te vergroten, is in grote mate afhankelijk van het vakmanschap van de ruimtelijke professional. Zeker in tijden van krapte op de arbeidsmarkt en beperkte ambtelijke capaciteit. De schaarste gaan we op korte termijn niet oplossen, dus is het investeren in ruimtelijk vakmanschap de kortste route naar het boeken van resultaten.

Hoe kun je dat doen?

Haast je langzaam:
Te ambitieuze doelen kunnen verlammend werken. Er is de neiging om snel te handelen zodra politieke ambities zijn geformuleerd, maar vervolgens lopen professionals vast in een complexe uitvoering. Het kan helpen om een ‘doorschakelfase’ in te bouwen na het vaststellen van doelen, om effectieve methoden te onderzoeken en ontwikkelen. Deze fase moet ruimte bieden voor het uitwisselen van oplossingen binnen kennisnetwerken, wat kan helpen om ambities sneller en efficiënter te realiseren.

Onze expertise
Er is niet één ‘quick fix’ om tot meer uitvoeringskracht te komen. Onze conclusie: het vergroten van de uitvoeringskracht is hard werken, en is geen sprint, maar vraagt om meerdere stapjes op een lange weg de goede richting in. Wij kunnen daarbij helpen met onze ervaringen. Dit doen wij door:

  1. Ontwikkelen en verbeteren van omgevingsbeleid: samen met gemeenten werken we aan een omgevingsvisie, -programma en –plan die sterk uitvoeringsgericht zijn. Daarbij slaan we bruggen tussen alle vakgebieden en afdelingen die moeten bijdragen aan de uitvoering. Kortom, we kijken niet alleen naar wat de organisatie wíl bereiken, maar ook wat zij daadwerkelijk kan bereiken.
  2. Realisatiekracht concretiseren in werkprocessen: juist in de (bestaande) werkprocessen zit een belangrijke sleutel om realisatiekracht te versterken. Wij helpen met het evalueren van de bestaande werkprocessen op de kansen voor het versterken van realisatiekracht. En we geven samen bestaande en nieuwe werkprocessen zo vorm dat realisatie voorop staat. Hoe ga je als organisatie om met nieuwe initiatieven? En welke stappen kun je in je proces opnemen om te zorgen dat een initiatief aan het eind van de rit daadwerkelijk gerealiseerd wordt?
  3. Samenwerking tussen afdelingen verbeteren: We helpen met het inrichten van een organisatie die leidt tot een continue dialoog tussen beleidsmakers en uitvoerders, met vaste momenten voor overleg en monitoring. Een overlegtafel waar de cruciale zaken niet boven, maar onder tafel blijven, helpt niet bij het versterken van de uitvoeringskracht. Een goed voorbeeld is de realisatie van een omgevingstafel waar de initiatiefnemer samen met mensen van beleid én uitvoering aan tafel zit.
  4. Bouwen aan externe samenwerking: Samenwerking is het sleutelwoord voor uitvoeringskracht. Dat geldt binnen de ambtelijke organisatie, maar juist ook tussen netwerkpartners. We helpen met het (inhoudelijk) optimaliseren en inrichten van samenwerkingen. In andere woorden: wie is er op welk moment aan zet, en aan welke tafel wordt dit besproken? Maar ook: hoe kun je bij – schijnbaar – tegengestelde belangen goed samenwerken?
  5. Opleiding omgevingsprofessional: Uit de praktijk blijkt dat (ruimte voor) vakmanschap essentieel is voor uitvoeringskracht. We helpen daarom met het versterken van vakmanschap van ruimtelijke professionals. We bieden een opleiding waarin we aan de slag gaan met het type ruimtelijk vakmanschap dat nodig is om uitvoeringskracht te versterken. Deelnemers uit verschillende afdelingen – van beleid tot uitvoering – leren samen.

Waarom kiezen voor Hiemstra & De Vries?
Wij helpen je met het versterken van uitvoeringskracht. Onze expertise en ervaring in het ondersteunen van overheids- en andere organisaties is gericht op het realiseren van concrete en duurzame resultaten. We bieden op maat gemaakte oplossingen die aansluiten bij de uitdagingen van jouw organisatie. Onze benadering is gericht op samenwerking, innovatie en het ontwikkelen van praktische strategieën die leiden tot meetbare verbeteringen in de uitvoering. Met een focus op het versterken van zowel individuele vaardigheden als organisatorische processen, zijn we een waardevolle partner voor organisaties die streven naar optimalisatie van hun uitvoeringskracht.

 

Realisatiekracht in het fysieke domein

Vrijblijvende adviesgesprek inplannen?

Neem contact op met Jeroen.

  • 06-15414865

Houd onze LinkedIn pagina in de gaten voor updates over uitvoeringskracht in de publieke sector.

2024 Copyright - Hiemstra & De Vries