Provincie Utrecht: lokaal plan van aanpak energiearmoede

De provincie Utrecht heeft de ambitie om de energietransitie voor alle inwoners haalbaar en betaalbaar te maken, ook voor mensen met een smalle beurs. Op dit moment leven er in de provincie ongeveer 30.000 huishoudens in energiearmoede. De verwachting is dat dit aantal groeit als er niets aan wordt gedaan. Om deze huishoudens te helpen wil de provincie Utrecht haar gemeenten ondersteunen bij het maken van lokale plannen van aanpak voor de opgave van energiearmoede. Daartoe vroeg de provincie Hiemstra & De Vries om een leer- en doekring op te zetten voor Utrechtse gemeenten.

Wij ontwierpen een traject waarbij deelnemers leren over de aanpak van energiearmoede: van elkaar, van experts en van voorbeelden uit het land. Behalve samen leren, gaan we ook samen aan de slag. Deelnemende gemeenten krijgen via de leer- en doekring de kans om in een paar maanden tijd een gemeentelijk plan van aanpak energiearmoede op te stellen. Daarvoor hebben we een werkboek opgesteld. Het werkboek is een stappenplan, opgebouwd uit opdrachten, vragen, voorbeelden en tips. Onze ervaring is dat zulke generieke contouren helpend zijn om snelheid te maken. Het wiel hoeft niet opnieuw uitgevonden te worden. Het maken van een vertaalslag naar de lokale context en opgave is daarbij essentieel. Daar begeleiden we de gemeenten bij.

We maken samen een spint zodat de Utrechtse gemeenten voor de zomer een plan hebben staan om energiearmoede tegen te gaan. Door onze inzet bundelen we denk- en doekracht om zo bij te dragen aan het tegengaan van energiearmoede bij Utrechtse huishoudens.

Benieuwd naar de opzet van de leer- en doekring?

Zaanstad: Verschil maken voor de huishoudens die leven in energiearmoede

In de gemeente Zaanstad zijn er wijken waar wel 10 procent van de huishoudens leeft in energiearmoede. Door de stijgende gasprijzen en hogere belastingen voor fossiele brandstoffen dreigt deze groep groter te worden. Soms zitten mensen letterlijk in de kou om energie te besparen. Zaanstad ziet de aanpak van energiearmoede als belangrijk aandachtspunt, maar een coherente aanpak ontbrak. Daar startte de hulpvraag aan Hiemstra & De Vries.

Als eerste stap hielpen we de gemeente Zaanstad bij het in kaart brengen van het probleem en de kansen om het probleem aan te pakken. Vanuit deze verkenning bouwden we, samen met collega’s uit meerdere afdelingen van de gemeente én met bewoners en partners uit de wijken, aan een coherente, wijkgerichte aanpak om energiearmoede tegen te gaan. Als pioniers haalden wij inspiratie uit goede voorbeelden elders. Ook brachten we kansen in beeld om energiearmoede aan te sluiten bij bestaande regelingen, projecten en programma’s. Zo ontstonden zowel grootschalige ideeën om structureel iets aan het probleem te doen, als hele concrete acties waar direct een begin mee kon worden gemaakt.

Dankzij onze aanpak is er vanaf begin volgend jaar een groep energiecoaches en klussers aan de slag om huishoudens die kampen met energiearmoede te helpen met kleine energiebesparende maatregelen in huis. Dankzij onze aanpak is de gemeente goed in positie om ook op grotere schaal structurele oplossingen te kunnen bieden. Het Zaanse programma heeft als doel om de komende jaren Zaankanters uit de energiearmoede te helpen. Dat snijdt het mes aan vele kanten: aan de kant van bestaanszekerheid, wooncomfort en gezondheid van de inwoner, maar ook aan de kant van duurzaamheid en (draagvlak voor) de energietransitie.