Provincie Utrecht maakt scherpe keuzes in gebruik digitale toepassingen

Veel publieke organisaties willen meer samenhangend werken aan de verdere digitalisering van de organisatie. Dat leidt tot fundamentele vragen. Vaak worstelen publieke organisaties met de vraag hoe ze het bestuur goed kunnen betrekken in de te maken keuzes. Lees hieronder hoe de provincie Utrecht dit heeft aangepakt.

Uitgangssituatie en doel
De provincie Utrecht maakt steeds meer gebruik van data, algoritmen en modellen om besluiten te nemen in de grote ruimtelijke opgaven. Voorbeelden zijn monitors met logistieke vervoersbewegingen, dashboards en 3D-simulaties zoals digital twins waar allerlei ruimtelijke en economische data samenkomt. Ambtenaren uit de vakinhoudelijke afdeling maken allerlei keuzes in deze toepassingen: van de selectie van het algoritme tot en met de vraag om een toepassing zelf te bouwen of uitbesteden. Gezien het toenemende belang van digitalisering als basis voor besluitvorming wilde de provincie meer eenduidigheid in keuzes die ze maakt en bestuurders daar ook een keuze in laten maken.

Lees meer

Nieuw perspectief provincies: De moderne digitale provincie.

Provincies zijn volop bezig met de digitale transformatie. Waar staan provincies nu als het gaat om de digitale transformatie en wat is het perspectief ervan voor provincies? Het Interprovinciaal Overleg (IPO) gaf ons de opdracht om hier onderzoek naar te doen. Het onderzoek bestond uit het lezen van documenten van provincies, het voeren van gesprekken met bestuurders en ambtenaren en een kort kwantitatief onderzoek onder beslissers in provincies. Op basis daarvan maakten we voor elke provincie een korte rapportage en het boek De moderne digitale provincie.

Digitalisering kan een belangrijke bijdrage leveren aan de kracht van het middenbestuur. Met alle data en de mogelijkheden die te analyseren kunnen provincies de ruimtelijke economische dynamiek (waarbij onder meer stikstof, energie en mobiliteit een rol spelen) beter doorzien en keuzes maken. Digitalisering speelt ook een belangrijke rol in het vergroten van de efficiency van de uitvoering en maakt grootschalige samenwerking met burgers en overheden mogelijk.

Uit ons onderzoek blijkt dat alle twaalf provincies een visie geformuleerd hebben op de digitale transformatie of datagedreven werken. Daarnaast hebben provincies de digitale competenties versterkt door onder andere het opzetten van datalabs en bewustwordingssessies voor medewerkers. Ondanks de eerste goede stappen, blijkt dat provincies nog een weg te gaan hebben. Ons onderzoek helpt provincies met een scherp perspectief op digitalisering. Het is mede de basis voor de nieuwe interprovinciale provinciale agenda rondom dit thema en is voor veel provincies een inspiratiebron om volgende stappen te zetten in de digitale transformatie.

De moderne digitale provincie - Jaring Hiemstra

Inzetten data bij maatschappelijke opgaven provincie Gelderland

De provincie Gelderland ervaart dat er bij complexe maatschappelijke opgaven steeds meer behoefte is aan het slim gebruik van data en informatie. Het is nodig om te weten wat er speelt en leeft in de samenleving om tot de juiste afweging tussen verschillende belangen te komen. Hoeveel kilometer weg is aan vervanging toe? Zijn er voldoende veilige zwemwaterlocaties? Hoe gaat het met de dieren en planten in onze natuurgebieden? Om deze inzichten te verkrijgen moeten medewerkers in staat zijn om datakansen te herkennen, datavragen te formuleren, data uit verschillende bronnen bij elkaar te brengen en te analyseren, zodat zij met partners de juiste beoordeling en afweging kunnen maken.

De provincie heeft ons gevraagd om de organisatie te helpen bij het inzetten van data om de opgaven te kunnen realiseren en de beleidscyclus te sluiten. In onze aanpak hebben we drie sporen opgenomen, te weten: doen, denken en leren. We helpen de organisatie om procesmatig invulling te geven aan datagedreven werken en nieuwe informatieproducten te ontwikkelen. We maken duidelijk welke rollen en competenties nodig zijn. Daarnaast werken we aan het enthousiasme van medewerkers voor datagedreven werken en leren we ze om kansen hiervoor te herkennen. Dit doen we door ze te laten zien wat de meerwaarde is van het werken met data (doen), keuzes te maken over de inrichting van de ondersteunde processen (denken) en een leeraanbod te ontwikkelen voor leidinggevenden, beleidsmakers, uitvoerders en ondersteuners (leren).

Resultaat is dat medewerkers van beleidsprogramma’s en informatievoorziening een gezamenlijke aanpak en taal hebben ontwikkeld om van ambities naar bruikbare inzichten te komen. Zo maakt de provincie haar beleid sterker en vergroot ze de realisatiekracht.

Leergang “Digitaal Leiderschap” in ‘s-Hertogenbosch

’s-Hertogenbosch heeft de ambitie een datastad en een datagedreven organisatie te zijn. De afgelopen jaren organiseerde de gemeente in dat verband veel inspiratiemomenten met haar stedelijke partners. De directie constateerde dat naast de inspiratiemomenten in de eigen organisatie meer nodig was. Daarom besloot zij om alle leiders in de organisatie een “leergang digitaal leiderschap” aan te bieden. ‘Leiders’ gaat hier over zowel leidinggevenden als medewerkers die leiderschap pakken op het toepassen van data ín het werk. De leergang moet zorgen voor meer kennis en inzicht over het toepassen van data in de eigen werkomgeving maar ook leiden tot concrete projecten die bijdragen aan maatschappelijke resultaten in en voor de stad.

Om de gewenste digitale vaardigheden en inzichten te ontwikkelen en praktijkervaring op te doen, hebben we een leeromgeving gemaakt in samenwerking met JADS (Jheronimus Acadamy of Data Science) gevestigd in het oude centrum van ‘s-Hertogenbosch. In de leeromgeving maken we onderscheid tussen een “inhoudelijke leerlijn” en een “maakleerlijn”. De inhoudelijke leerlijn die we vanuit Hiemstra & De Vries verzorgen, bestaat uit vijf online modules afgewisseld met online live meetings. We werken in groepen van maximaal 20 deelnemers (totaal ca. 140 deelnemers). In de online modules bieden we brede informatie over alles wat belangrijk is voor het werken met data. We hebben deze inhoud geordend langs het Digitaal LeiderschapsModel (DLM) dat we hebben ontwikkeld. JADS verzorgt de maakleerlijn waarin de deelnemers met studenten ook werkelijk data gaan gebruiken en toepassen.

Door vanuit beide leerlijnen samen invulling te geven aan concrete informatieverzoeken, ontstaat er een veel intensievere samenwerking én begrip tussen beleid en uitvoering enerzijds en de informatievoorziening anderzijds. De leergang geeft de gemeente ’s-Hertogenbosch een ontwikkelimpuls, waardoor het werken met data en technologie veel pregnanter overal in de organisatie zit. Het is mooi om te zien dat er allerlei concrete projecten ontstaan, zoals de Time Machine ’s-Hertogenbosch of verschillende dashboards over mobiliteit in de stad. Hiermee wordt duidelijk hoe de inzet van data concreet kan bijdragen aan maatschappelijke resultaten.