Maatwerk in welzijnswerk

Steeds meer verantwoordelijkheden en initiatieven binnen het sociaal domein verschuiven naar wijken en inwoners. Daarom organiseren gemeenten nieuwe schakelfuncties, zoals een sociaal (wijk)team voor de inzet van ondersteuning. Vanuit de principes – meer maatwerk en meer ruimte voor eigen initiatief - kiest Amersfoort ervoor om óók haar welzijnswerk anders te organiseren.
Amersfoort wil van een model met meer dan tien losse subsidierelaties naar een model met één coördinerende partij die zorgt voor een samenhangend aanbod en maatwerk per wijk. Op basis van jaarlijkse plannen van aanpak wordt door de wijken en de welzijnsaanbieder een prioritering gemaakt van belangrijke sociale thema’s en interventies. In de nieuwe situatie is een groot deel van het beschikbare budget flexibel inzetbaar. Daarnaast is er een inhoudelijke reden om te vernieuwen: eerst kijken wat bewonersinitiatieven en collectieven bieden, vóórdat professionele ondersteuning ingezet wordt.
Al met al een spannende en moedige uitdaging!

De afgelopen maanden heb ik (Tim Vredeveld) meegebouwd aan het ontwerpen van dit nieuwe model. Hieronder enkele lessen die ik heb verzameld:

  1. Eén agenda voor iedereen
    Het wijzigen van subsidierelaties en het onderliggende model is een omvangrijke klus. Begin vroegtijdig met open gesprekken over noodzaak van verandering en mogelijke toekomstscenario’s. De huidige welzijnspartners - hoewel het een spannend proces is – kunnen zo de aanleiding onderschrijven.

  2. Zoek ruimte binnen het bestaande systeem
    Betrek huidige (subsidie)partners bij het analysen van de huidige situatie. Zij kennen de praktijk het beste. Welke mogelijkheden zien zij voor een model dat beter past bij de wensen uit de wijken? Radicaal veranderen is geen doel op zich. Kijk slim waar ruimte zit om te vernieuwen binnen het huidige systeem.

  3. Begrijpelijke taal als motor voor gelijkwaardigheid
    Het uitleggen en bespreken van een nieuw model met bewoners moet gelijkwaardig plaatsvinden. Zij weten als geen ander hoe sociale ondersteuning er in de praktijk uitziet. Leesbaar en begrijpelijk schrijven wordt vaak verward met kinderlijkheid. Zorg dat je gelijkwaardig partner blijft en begrijpelijke taal spreekt.

  4. Het zal een inwoner een zorg zijn
    Wanneer gaat vrijwilligerswerk over in ‘professionele inzet’? We zijn geneigd om in de verkennings- en ontwerpfase zoveel mogelijk vragen te beantwoorden en te categoriseren. Het is balanceren tussen de ‘oude’ overheidswereld van gelijkheid, rechten en argumentatie naar de ‘nieuwe’ wereld van gesprek, lichte organisatie en vertrouwen. Leefwereld versus systeemwereld.

  5. Je begint nooit bij nul
    ‘Meer wijkgerichte inzet, initiatief van inwoners en eigen kracht’. Het is een ambitie die in elk beleidskader sociaal domein voorkomt. Pas in de uitwerking krijgen deze woorden betekenis en ontdek je hoeveel er al in de wijken gebeurt. Gepassioneerde inwoners die zich met hart en ziel inzetten voor anderen. Wat je ook doet, doe recht aan de bestaande situatie!

In Amersfoort heb ik gezien hoe waardevol het is om samen met subsidiepartners een nieuwe weg in te slaan. Soms is daarvoor een ‘big bang’ nodig, soms is het de kunst om te zoeken naar ruimte binnen het huidige systeem. Meer weten? Neem voor meer informatie contact op met Tim Vredeveld.