Andersom organiseren

‘Andersom organiseren’ betekent de bedoeling van het onderwijs weer centraal zetten. En niet zoals we de afgelopen jaren hebben gedaan, de kaders, het beleid en de procedures en systemen leidend maken voor ons handelen. Het Anders Organiseren vraagt om een fundamenteel andere aanpak:  het steviger en taakvolwassener maken van de professionals en van de teams. Wij (Hiemstra & De Vries) hebben meegewerkt aan het ‘Anders Organiseren’ binnen de ROC A12. Niet alleen kan het ROC zo haar visie op onderwijs realiseren (van praten naar doen), ook verdwijnt de kramp van regels. Door de ruimte die er wel is zichtbaar en hanteerbaar te maken, kunnen docenten gemakkelijker met elkaar samenwerken en worden procedures, taken en rollen weer eenvoudig en doeltreffend. Individueel, in teamverband en organisatiebreed.

Zoals Herman Wijffels in het voorwoord van het boek “Anders organiseren, doen wat nodig is” aangeeft, vraagt de huidige tijd om een andere blik op de wijze van (be)sturen in het onderwijs. Waar voorheen uniforme en controlerende vormen de aansturingsstijl domineerden, vraagt de huidige tijd om het werken vanuit ‘de bedoeling’. De bedoeling is in zijn woorden: “het begeleiden van jonge mensen naar een ontwikkelingspad waarmee ze hun leven vorm kunnen geven”. Een andere stijl toepassen lijkt eenvoudiger dan het is, want het doorbreekt huidige patronen, maar daarmee ook zekerheden en vertrouwdheden. De kern is echter wel dat de kracht van docenten bepalend is voor de kracht van de school, en dat het daar dan ook begint: zij zijn eigenaar en zonder hun inzet en draagkracht vindt deze verandering niet plaats.

Doen wat nodig is: eerste stappen zetten en niet een eindpunt bepalen

Om een verandering te creëren in je school zijn een aantal organiseerprincipes van belang: 1. Doen wat nodig is: geen grootse plannen, maar oppakken wat op dat moment van belang is. 2. Van A naar B via de principes/bedoeling van B: Pak het aan op de manier die congruent is met hoe je wilt dat het gaat. Met andere woorden: niet opschrijven hoe je over een jaar wilt werken, maar werk morgen zoals de bedoeling is. 3. Verander op alle niveaus: de rollen moeten op elkaar aansluiten en ook hetzelfde voor ogen hebben; dat vraagt bewegen op en verbinden tussen alle niveaus (bestuur, directie en docenten). 4. Waardeer wat er goed gaat en geef dat aandacht: goede initiatieven en uitingen die al passen bij hoe je wilt werken zijn krachtig omdat ze daarmee voorstelbaar zijn geworden, dan aandacht te leggen op wat er niet goed gaat. Natuurlijk hoef je en kun je niet alles tegelijkertijd aanpakken. De belangrijkste boodschap is echter wel dat je begint en leert omgaan met het feit dat je niet helemaal weet waar je uitkomt….het vraagt tenslotte gezamenlijk inzetten van professionaliteit en afstemming van taken om een professionelere en taakvolwassener school te worden! En wat je dan precies oppakt, is datgene wat nodig is en past bij jouw school, de medewerkers en de context van de school! Wij kunnen niet anders dan het boek aanbevelen, maar nog meer toepassing van de aanpak aanraden. Wil je daarover sparren, dan doen wij dat natuurlijk graag.