Organisatieontwikkeling

Al 15 jaar werken we aan de organisatieontwikkeling van publieke organisaties. Publieke organisaties beter helpen presteren in maatschappelijke opgaven, dat is onze ambitie en de kern van alles wat we doen. Het verschilt hoe dat er precies uitziet, want elke praktijk en elk vraagstuk vraagt weer net iets anders om organisatieverandering echt werkbaar te maken. Hiervoor hanteren we met onze opdrachtgevers de volgende veranderprincipes. 

 

Als Hiemstra & De Vries werken we vanuit zeven veranderprincipes: 
 
  • Ben de beweging 
  • Werk aan het hele systeem 
  • Zorg voor de juiste maatvoering
  • Bouw duurzaam verder 
  • Zet kleine stappen die samen een grote beweging maken
  • Zoek geen blauwdruk maar maak een aanpak
  • Heb oog voor het verleden   
 

Ben de beweging: van A richting B via de principes van B

Wie succesvol verandert, ‘is’ de beweging. Die beoogde nieuwe werkelijkheid is ons uitgangspunt voor organisatieverandering. Vanuit dat perspectief kijken we wat dan nú nodig is. We veranderen op een manier die past bij de nieuwe situatie. Dat is veranderen door te doen alsof je er al bent. Is wat we doen congruent met de nieuwe situatie die we beogen? De nieuwe situatie is daarbij geen statisch gegeven waar we lineair naartoe werken, want de werkelijkheid van nu en die van de toekomst veranderen steeds sneller. Daarom leren we onderweg en stellen we bij.   
 

Werk aan het hele systeem: balans tussen de boven- en onderstroom

Wie succesvol verandert, werkt aan het hele systeem en vindt de balans tussen de bovenstroom en de onderstroom. De bovenstroom bestaat uit wat zichtbaar is en zich ‘boven de tafel’ afspeelt. Denk aan inhoudelijke opgaven, werkprocessen, samenwerkingsafspraken en sturingsprincipes. De onderstroom gaat over onzichtbare dynamieken en gedragspatronen. Dit is minder zichtbaar en concreet, maar minstens zo bepalend voor een duurzame verandering. Mensen maken organisaties en dus gaat succesvolle verandering over andere werkwijzen en ander gedrag van mensen. Een organisatieverandering gaat dus altijd samen met persoonlijke verandering: mensen maken de beweging. Dit vraagt betrokkenheid bij de verandering op alle niveaus: van bestuur tot management tot teams met aandacht voor bovenstroom én onderstroom.
 

Zorg voor de juiste maatvoering: problemen hebben een maat en oplossingen dus ook

Het is belangrijk om de juiste maatvoering te zien. Elke veranderopgave is uniek en iedere organisatie ook. Succesvol veranderen vraagt om een zorgvuldige kijk en maatwerk. De juiste aanpak is nodig op de juiste plek. Elke verandering begint met het begrijpen van de organisatie en doorgronden van het waarom van de verandering. Verandering start bij een gevoel van urgentie met een verandernoodzaak voor de organisatie en voor ieder individu. Wie instapt bij de richting van de verandering, ziet ook duidelijk waarom deze richting nodig is. De veranderopgave moet eenvoudig uitlegbaar zijn voor iedereen die betrokken is. Wat moet er feitelijk en concreet anders? Daar zoek je vanuit de juiste maatvoering de juiste aanpak bij. Zo ontwikkel je een specifieke aanpak voor een specifiek probleem.  
 

Bouw duurzaam verder: verandering is duurzaam als de organisatie er eigenaar van is 

De organisatie is een optelsom van de mensen die er werken. Zij hebben samen de opdracht om doelstellingen te bereiken. Verandering is dan ook letterlijk en figuurlijk van de organisatie en alle mensen die er werken. Een externe adviseur of een bureau helpt niet als die de verandering helemaal ‘overneemt’. Veel effectiever is als adviseur bijdragen aan organisatieverandering door ‘naast’ de mensen te gaan staan (onzichtbaar waar mogelijk – zichtbaar waar nodig). Zo laat je een organisatie achter die zelf sterker is en duurzaam verder kan bouwen. 
 

Zet kleine stappen die samen een grote beweging maken: alles wat je doet, doet ertoe

Alles wat je in de organisatie doet, doet ertoe want organisatieverandering vindt plaats ín het reguliere werk. Het zit echt in ons dagelijks handelen, in ieder overleg en in iedere interactie. Daar op de werkvloer vindt de verandering plaats, dát is de plek waar de verandering zichtbaar wordt. Al die kleine veranderingen in het dagelijks werk maken samen een grote beweging. Andersom geldt: wat je in het ‘groot’ ziet vanuit de aansturing van de organisatie, zie je in het ‘klein’ terug. Kleine stappen maken in een succesvolle verandering samen een grote beweging.   

Zoek geen blauwdruk maar maak een aanpak: balans tussen een ontwerpgerichte en organische aanpak

Wie succesvol verandert, vindt een balans tussen een ontwerpgerichte én organische aanpak. Het gaat om het handelen in het hier en nu binnen een telkens veranderende context. Dat zorgt dat je voortdurend nieuwe afwegingen en keuzes maakt. Ook een organische aanpak heeft houvast nodig om bewust te kunnen bijsturen waar nodig. 
 

Heb oog voor het verleden: het heden is geen diskwalificatie van het verleden

Het verleden doet ertoe. Patronen die groeiden in organisaties, hadden in het verleden een functionele betekenis. Dat het in de toekomst anders wordt, doet niks af aan wat er vroeger goed was. Successen of mislukkingen uit het verleden bepalen waar de organisatie vandaag staat. Ze beïnvloeden wat wel en niet werkt voor de toekomst. Het verleden heeft invloed op de veranderkracht van de organisatie en bepaalt hoe mensen in een verandering stappen. In een succesvolle verandering heb je oog voor culturele aspecten van een organisatie. Denk aan alle patronen, werkwijzen en tradities die gegroeid zijn. Die zet je bij organisatieverandering in het licht van de nieuwe werkelijkheid en koppel je aan functioneel nieuw gedrag.
 

Veranderprincipes in jouw praktijk 

Doorpraten over hoe je onze veranderprincipes vertaalt naar de praktijk van jouw verandervraagstuk? Met ons kijken naar de publieke organisaties waarmee we succesvol werkten aan organisatieverandering? Neem dan contact met ons op.  
 

 

Betrokken collega's zijn onder andere :