Leiderschap

Succes in maatschappelijke vraagstukken vraagt om meer dan vakkennis. Deze wereld vraagt om goed ontwikkeld leiderschap vanuit nieuwe vaardigheden en inzichten. Voor ons gaat sterk leiderschap om de kunst van het verbinden: het vermogen om goed in verbinding te zijn met jezelf, het team, de organisatie en de samenleving. Als een sterke leider zet je letterlijk en figuurlijk vanuit hart en hoofd stappen vooruit en neem je anderen daarin mee.

 

Leiderschapsontwikkeling is een voortdurende zoektocht. Zeker nu we ons als samenleving bewegen naar een nieuw tijdperk, we op de werkvloer te maken hebben met een nieuwe balans tussen waarde (effectiviteit, efficiency, financieel rendement uitgedrukt in cijfers) en waarden (vertrouwen, verbinding, zingeving, menselijke maat). Steeds meer systemen die we ooit als houvast hadden voor ons denken en doen, bereik(t)en hun houdbaarheidsdatum. Een nieuw alternatief is niet zomaar voorhanden. Leiderschap betekent zo in de praktijk vaak het zoeken en bieden van een nieuw houvast.
 

Vinden van nieuw houvast

De behoefte aan nieuw houvast vraagt veel van professionals in publieke organisaties. Dat zien, horen en merken we om ons heen. Er zijn geen kant-en-klaar-oplossingen die helpen om hierop voortgang te controleren, te beheersen of af te dwingen. Daarvoor gaan ontwikkelingen in de wereld veel te snel. Er is meer onzekerheid en die moeten we durven te omarmen. We weten niet altijd direct ‘wat nu’. Deze context doet een extra beroep op leiders in publieke organisaties. Dat leiderschap begint met een goede verbinding met jezelf. Als je weet wie je bent, wat je drijft en hoe je interacteert met je omgeving, dan ligt er een goed fundament voor leiderschapsontwikkeling. Dan ben je iemand die anderen in de organisatie houvast kan bieden, zonder hun vragen altijd en overal precies meteen te hoeven beantwoorden. Zonder de uitkomst of de route vooraf vast te leggen. In plaats daarvan organiseer je ruimte en kaders om samen tot het gewenste resultaat te komen. Dat doen sterke leiders in publieke organisaties ook doordat ze open staan voor nieuwe relaties, contacten en verhoudingen met de samenleving.
 
Leiderschap gaat niet over hiërarchie maar om het vermogen dat ieder mens in zich heeft om zich te verbinden. Sterke leiders die bijdragen aan betere prestaties in maatschappelijke vraagstukken besteden structureel aandacht aan de ontwikkeling van hun leiderschap in:
  • verbinding met zichzelf;
  • verbinding met het team;
  • verbinding met de organisatie;
  • verbinding met de samenleving.

Leiderschap in verbinding met jezelf

Sterke leiders zijn zelfbewust, spiegelen zichzelf voortdurend en vragen anderen om echte feedback. Persoonlijke kracht, valkuilen, patronen en voorkeuren komen zo scherp in beeld. Daardoor zijn sterke leiders als persoon ook kwetsbaar maar kunnen ze daarmee omgaan. Regelmatig weten leiders het antwoord op vragen ook niet direct. Daarvoor is de werkpraktijk echt te veranderlijk. Daar zijn ze (ook onder druk) eerlijk en ontspannen over. Sterke leiders weten voortdurend nieuw houvast te vinden in zichzelf. Ze combineren in hun aanpak het beste van zichtzelf met dat van de mensen om zich heen. 
 

Leiderschap in verbinding met je team

Sterke leiders hebben de richting en de kaders van de opgaven waaraan zij werken kraakhelder. Zij weten het ambitieniveau van bestuurders en samenleving te verbinden. Bovendien vertalen ze deze naar concrete opdrachten en onderlinge samenwerking. Zo creëren een sterke leiders een klimaat waarin medewerkers continu werken aan hun persoonlijke professionele ontwikkeling. Zij scheppen ruimte voor autonomie (werken vanuit eigenaarschap), vakmanschap (werken vanuit ambacht), zingeving (werken vanuit de bedoeling), mensen (werken vanuit verbinding) en resultaten (werken vanuit focus). Sterke leiders concentreren zich op het ‘wat’ (denk: resultaten in opgaven) en niet zozeer op het ‘hoe’. Dat laten zij meer aan de betrokken professionals binnen en buiten de eigen organisatie. 
 

Leiderschap in verbinding met de organisatie 

Een organisatie die niet meer hiërarchisch wordt aangestuurd, heeft een andere verbinding nodig om samen koers te blijven houden. Die verbinding kunnen leiders vinden in de (publieke) waarde die zij als organisatie kunnen toevoegen aan maatschappelijke opgaven. De focus op toegevoegde waarde van de organisatie als geheel en van de teams afzonderlijk is daarmee het nieuwe houvast. Een publieke leider stuurt op de ‘span of focus’, het overzicht van opgaven en het ambitieniveau in het licht van benodigde en beschikbare middelen en competenties.
 

Leiderschap in verbinding met de samenleving

De samenleving organiseert zich anders dan pakweg 15 jaar terug. Minder gestructureerde informele groepen worden steeds belangrijker. Er is een nieuw soort relatie nodig tussen publieke organisaties en samenleving. Sterke leiders zien telkens hoe en waar (letterlijk en figuurlijk) je die nieuwe relaties vanuit waarden, respect en participatie rond maatschappelijke opgaven effectief organiseert. Sterke leiders zijn zich bewust van hun maatschappelijke rol. Zij beseffen dat het eigen organisatiesysteem dienend is aan datgene wat er buiten nodig is en zijn bereid om dat eigen systeem binnen én buiten ter discussie te stellen.
 

Eigenschappen van een sterke leider in de publieke sector

Wat zijn dan de universele eigenschappen van een sterke leider die in de publieke sector onderscheidend zijn? Daar hebben we vanuit onze ervaringen in de praktijk van verschillende publieke organisaties wel een beeld bij. Volgens ons is zo'n sterke leider in ieder geval iemand die: 
  • om kan gaan met onzekerheid;
  • stuurt op toegevoegde (publieke) waarde; 
  • ziet wat goed opdrachtgever- en ondernemerschap is; 
  • schakelt tussen verschillende overheidsrollen; 
  • ziet hoe je sturingsstijlen flexibeler maakt; 
  • continu leert wat werk(te) hier en wat niet?

Kundig in leiderschapsontwikkeling

Eens met ons doorpraten over sterk leiderschap in maatschappelijke vraagstukken? Benieuwd naar hoe we onze kunde inzetten om met onze opdrachtgevers uit publieke organisaties stappen te zetten in leiderschapsontwikkeling? Neem dan contact met ons op.

 

Betrokken collega's zijn onder andere :

  • Nieuws & Inspiratie

  • 8 juli

    Leiderschapsprogramma's van start

    Op woensdag 3 juli trapten onze collega’s Pol van Tuijl en Nienke Jansen het leiderschapsprogramma voor de gemeente Enschede af in de Spinnerij. Tot en met december 2020 begeleiden zij samen met ander collega's een groep van 90 energieke leidinggevenden in de ontwikkeling van hun (persoonlijk) leiderschap. De week daarvoor informeerden onze collega's Isabel Lutz en Pol van...

    Lees verder
  • 2018
    4 okt

    Koers 2018 – Lef in leiderschap

    Als eindverantwoordelijke voor een organisatie(onderdeel) denk je na over welk type leiderschap nodig is voor jouw organisatie. Waar moet jij voor gaan staan en welke vraagstukken vragen om moed? En jij kunt alleen maar de leider zijn die in jou zit. Dus de match tussen wat nodig is en wat jij kunt brengen is een voortdurende zoektocht. Dat is een mooi - en als je scherp...

    Lees verder
  • 4 okt

    Koers 2018 – Leiderschap in netwerken

    Organisaties werken steeds meer in netwerken. Het succes van jouw organisatie hangt sterk af van de mate waarin je in staat bent in verbinding te zijn met je netwerk- en ketenpartners, over eigen grenzen heen kijkt en hiermee samenwerkt. Hoe kun je je als organisatie verbinden aan andere organisaties om samen resultaten te halen?     Het vraagt dat je gaat...

    Lees verder
  • 4 okt

    Koers 2018 – Persoonlijk leiderschap in organisaties: maak je eigen mission statement concreet en succesvol

    Arbeid ontwikkelt zich. Vertrouwde fulltimebanen hebben (deels) plaats gemaakt voor tijdelijke banen, klussen of andere vormen van flexibele arbeid. Werk is plaats- en tijdsonafhankelijk en waardering heeft niet alleen meer een financiële component. We contracteren steeds minder op functie en verbinden ons steeds meer als mens persoonlijk aan een organisatiedoelstelling of...

    Lees verder
  • 2016
    15 jan

    Agendamanagement als voorwaarde voor leiderschap

    ‘Alleen sukkels hebben het druk’, zo luidt de titel van een stuk in NRC Next. Een prikkelende uitspraak, want in onze adviespraktijk zien wij vooral hardwerkende professionals die elke dag proberen om een bijdrage te leveren aan het publieke domein. Het woord sukkels is daarbij niet het eerste dat in ons opkomt. Maar de notie dat drukte ook drukte in stand houdt en dat...

    Lees verder