Rekenkameronderzoek verduurzaming Maatschappelijk Vastgoed Dordrecht

Verduurzaming maatschappelijk vastgoed: uitgangsituatie en doelen

Gemeente Dordrecht heeft in 2022 haar klimaatdoelstellingen aangescherpt naar klimaatneutraal in 2040. De Rekenkamer in Dordrecht vroeg zich af: Hoe staat de gemeente er zelf voor met het verduurzamen van haar eigen maatschappelijk vastgoed om deze doelen te behalen?

Het doel van ons onderzoek was tweeledig. Enerzijds helder inzicht geven in de voortgang van de verduurzaming van vastgoed: Het feitelijk inzicht. Maar de rekenkamer Dordrecht wilde ook echt innovatief onderzoeken, toekomstgericht. Om ook tijdens het onderzoek met elkaar te leren voor de toekomst in het samenspel tussen raad, college en ambtelijke organisatie.

Wat hebben we gedaan?

Onze feitelijke aanpak voor de verduurzaming van maatschappelijk vastgoed bestond uit een combinatie van interviews en documentanalyses. Het toekomstgericht leren hebben we vormgegeven door het organiseren van reflectietafels met de ambtelijke organisatie, college en de raad. Vanuit de interviews en documentenanalyse ontstond het feitelijke beeld van de voortgang van het verduurzamen van het vastgoed. Tijdens de reflectietafels ging het gesprek tussen de ambtelijke organisatie en de raad over wat de opgave nodig heeft om succesvol te zijn.

Resultaten verduurzaming maatschappelijk vastgoed

Het resultaat uit het feitelijke deel van ons onderzoek is een eindrapport met duidelijke conclusies en aanbevelingen over wat nodig is voor de ambtelijke organisatie om de verduurzamingsdoelen te behalen en hoe zij de gemeenteraad effectiever kunnen betrekken bij deze opgave. Lees het hele rapport of de samenvatting.

Uit ons onderzoek blijkt dat er in de afgelopen jaren stappen zijn gezet in het verduurzamen van de eerste panden in de gemeente Dordrecht. Aan de start van het verduurzamen was veel onduidelijk en langzaamaan vult de gemeente deze informatie aan met een besluitvormingsmodel en een monitoringstool. Dit doet de gemeente ondanks beperkte ambtelijke capaciteit, één van de knelpunten die veel gemeenten zullen herkennen. Ondanks beperkte ambtelijke capaciteit is onze aanbeveling om toch tijd te maken voor het maken van een heldere wendbare strategie, om hiermee ook te voorkomen dat je als ambtelijke organisatie ‘geleid’ wordt door de politiek en de waan van de dag, en zelf aan het roer staat van de wendbare richting die je gekozen hebt. Dit vraagt tijd en aandacht, maar vermindert uiteindelijk de vragen en afwijkingen die ook veel tijd kunnen kosten.

Waar het gesprek met de raad rondom het thema energietransitie vaak een politiek gevoelig onderwerp is. Is het gelukt om tijdens de reflectietafels met de raad los te komen van de partijbelangen, en om los van de inhoud het gesprek te voeren over hoe kunnen wij (gemeenteraad en ambtelijke organisatie) er samen voor zorgen dat deze opgave tot het beste resultaat komt. En wat vraagt dit van ons beide, van ieder in zijn of haar rol. Eén van de belangrijkste inzichten: In een transitieopgave als deze gaan er altijd dingen onduidelijk zijn. Durf als ambtelijke organisatie ook transparant te zijn over dat wat er niet is, om hiermee juist vertrouwen en ruimte te krijgen om met de opgave te kunnen vliegen.

Hoe wij kunnen helpen

Ben je benieuwd hoe de opgave van het verduurzamen van eigen vastgoed er bij jouw gemeente voor staat? Wij werken aan het verbeteren van interne samenwerking, het bouwen van wendbare strategieën en het ondersteunen van de ambtelijke organisatie in effectieve communicatie met de gemeenteraad. We helpen je graag verder of praten hier graag een keertje samen over door.