Informatiebeeld buitengebied: van handreiking naar praktijk
De RIEC’s Zeeland West-Brabant en Oost-Brabant ondersteunen gemeenten hierbij en ontwikkelden in 2022 de Handreiking Informatiebeeld Buitengebied – een praktisch hulpmiddel om de informatiepositie rond het buitengebied te versterken.
In 2024 ontstond de behoefte om deze handreiking verder te professionaliseren en actualiseren. Hiemstra & De Vries werd gevraagd om deze doorontwikkeling zowel inhoudelijk als procesmatig te begeleiden.
Een belangrijk uitgangspunt daarbij was dat de doorontwikkeling geen belemmering mocht vormen voor lopende werkzaamheden of de ondersteuning van gemeenten. Daarom kozen we ervoor om de herziene aanpak direct in de praktijk te testen met een aantal pilotgemeenten. Terwijl we de inhoud aanscherpten, verzamelden we via de pilots voortdurend praktijkinzichten. Zo ontstond een dynamisch proces waarin beleid en uitvoering elkaar versterkten, en feedback continu werd verwerkt in de handreiking.
De vernieuwde handreiking is praktisch en zet aan tot actie, zodat gemeenten echt direct aan de slag kunnen. Gemeenten worden stap voor stap begeleid in het opstellen van een informatiebeeld van hun buitengebied. Daarbij brengen zij eerst algemene kenmerken en indicatoren van kwetsbaarheden in beeld, zoals de aanwezigheid van leegstaande panden en loodsen. Vervolgens gebruiken zij getrechterd verschillende informatiebronnen, zoals het Handelsregister van de KVK en de eigen informatie over vergunningen. De aanpak maakt het mogelijk om gericht te signaleren waar kwetsbaarheden kunnen ontstaan en hier preventief actie op te ondernemen.
Het resultaat is een verbeterde, gebruiksvriendelijke en direct toepasbare handreiking die inmiddels actief wordt gebruikt in de regio Brabant-Zeeland maar ook relevant is voor andere regio’s. Gemeenten beschikken hiermee over een krachtiger instrument waarmee ze sneller kunnen signaleren, beter voorbereid zijn en eerder kunnen inspelen op kwetsbaarheden in hun buitengebied. Zo draagt de handreiking bij aan een actiegerichte en preventieve aanpak van ondermijning gericht op een veilig en vitaal buitengebied.