Helpt beter presteren!

Samenwerken: niet nieuw, wel moeilijk!

Samenwerken lijkt het nieuwe adagium. Beter, slimmer en meer gebruik maken van de kracht van burgers, formele en informele netwerken en maatschappelijke partners. Daar kan je toch niet tegen zijn? Zeker in het sociaal domein wordt de noodzaak tot samenwerking steeds zichtbaarder. Zowel aan de zijde van zorgaanbieders als die van gemeenten. Gemeenten krijgen nieuwe verantwoordelijkheden op het gebied van zorg, welzijn, jeugd en participatie. Het is onwenselijk en onmogelijk deze alleen of zelfstandig in te vullen. Zorgaanbieders krijgen forse taakstellingen en de effectiviteit van hun inzet moet omhoog, want de behoefte aan zorg neemt toe. Dit kan, maar de oplossing ligt vaak tussen organisaties in. Door bijvoorbeeld het bundelen van kennis, specialiseren, delen van overheadkosten, of optimaliseren van een keten, kan het echt beter.

Resultaten boeken

Dit inzicht is niet nieuw, maar de uitvoering wel moeilijk. Diep verankerde organisatie- en psychologische principes maken het in de praktijk niet eenvoudig om samen te bouwen aan één resultaat. Geïnspireerd door collega-adviseur Maarten Königs (Holland Branding Group), verkenden we manieren om te bouwen aan samenwerking om daarna in samenwerking te komen tot resultaat. Vier lessen die wij uit dat gesprek trokken zijn:

1. Redeneren vanuit het maatschappelijk belang

Wat is de vraag of het belang van burgers, inwoners, cliënten? Het is verleidelijk om aan de slag te gaan met structuur en organisatorische oplossingen. Echter, de oorspronkelijke vraag, wens of belang moet leidend zijn in de vormgeving van de samenwerking.

2. Hiërarchie en oude machtsstructuren voldoen niet meer.

In samenwerkingsverbanden is er vaak geen sprake van een formele structuur. Deelnemers werken samen op basis van intenties en onderling vertrouwen. Het is daarom belangrijk om eerst het ‘wij’ te definiëren. Vragen die minimaal aan bod moeten komen zijn: wat verstaan de partijen onder ‘wij’, wanneer mag iemand namens de groep spreken en wanneer mag deze ook daadwerkelijk iets doen?

3. Waarden als fundament voor samenwerking.

Samenwerking impliceert dat er een ‘wij’ is. Er kan alleen een wij zijn, als alle betrokkenen zich onderdeel voelen van de ‘wij’. Om eenheid te ondersteunen, is het essentieel een gedeelde set aan waarden te hebben of – beter nog – samen te ontwikkelen.

4. Samenwerking vraagt om gedeeld opdrachtgeverschap.

Wij werken veel voor en met samenwerkingsverbanden. Het opdrachtgeverschap van de vraag is hierbij altijd een belangrijk vraagstuk. Want is het mogelijk om het opdrachtgeverschap van een gemeenschappelijk resultaat te beleggen bij één partij? En wie moet deze partij zijn? Idealiter wordt het opdrachtgeverschap samen vormgegeven. Natuurlijk kan – op het moment dat alle partners het eens zijn over de vertegenwoordiging – er één representant zijn.

Inkoop en aanbesteding

Een vraag die ons gesprek onder andere oproept is hoe formele aanbestedingsprocedures en inkooptrajecten zich verhouden tot de wens om meer en beter samen te werken. Als de maatschappelijke vraag zo complex of groot is dat geen enkele partij alleen een oplossing kan bieden, hoe creëer je dan een gelijkwaardige samenwerking? Zeker als er sprake is van één budgethouder. Wij zijn benieuwd naar jouw reactie!

 


Deel: