Helpt beter presteren!

Bedrijven als partners in het sociaal domein

De kracht van bedrijven benutten in het sociaal domein. Hoe doe je dat als gemeente? Met de gemeenten Zwolle, Nijmegen en Utrecht én met uitzendbedrijf Tempo Team bespraken we succesverhalen en voorbeelden waarin de samenwerking juist stroef verliep. Sleutelwoord in de succesvoorbeelden: een gedeeld doel. Gemeenten en bedrijven zijn deelgenoot in het realiseren van dat doel. Met erkenning van de verschillen in belangen. Ander sleutelwoord: relatie. Als je een goede relatie hebt opgebouwd met bedrijven zie je nieuwe kansen om het gezamenlijk doel te realiseren. En hoe ieder bij kan dragen in een gedeeld proces. Er valt veel meer te bereiken met modern partnerschap dan met een klassieke opdrachtgever-opdrachtnemer-relatie. Contracten en regels ontbreken niet, maar zijn hulpmiddel om het gedeelde doel te bereiken.
Bouwen aan partnerschap
De ontwikkeling van het voormalige Honig pand in Nijmegen bestempelen als tijdelijk experiment gaf ruimte aan ambtenaren en bestuurders om mee te werken aan het maatschappelijk initiatief om het te bestemmen voor creatieve bedrijven. Doen, starten, klein beginnen. In plaats van eerst beleid maken en vaststellen en dan de aanpak "uitrollen over de stad".

Scania Zwolle wil een innovatief bedrijf zijn. Daar past bij om in een fabriek voor zware vrachtwagens een nieuwe lijn te bemensen met bijstandsmoeders. De gemeente Zwolle helpt om daar een succes van te maken door de juiste kandidaten te leveren en een opleiding te verzorgen. In dit soort projecten gaat het ook wel eens mis. In de succesverhalen weten gemeente en bedrijven elkaar weer te vinden op basis van de vraag: wat kan ieder van ons bijdragen om er alsnog een succes van te maken? In stroeve samenwerking houden gemeente en bedrijf ieder vast aan opvattingen over elkaars rollen en formele afspraken. Ook als die niet (meer) bijdragen aan het beoogde doel.

Partnerschap vraagt om nieuwe rollen voor ambtenaren en bestuurders. Aanjagen en faciliteren in plaats van (zelf) regelen. Door bedrijven bij elkaar te brengen levert de gemeente Zwolle al een mooie bijdrage aan de samenwerking tussen bedrijven en daarmee aan de versterking van de economie in de regio. En dan blijken bedrijven ook sociale vraagstukken op de agenda te zetten. In de succesverhalen spelen de gemeentelijke bestuurders de rol van verbindend boegbeeld naar buiten.

Om bestuurders en ambtenaren deelgenoot te maken van maatschappelijke initiatieven moeten ze loskomen uit hun vaste rol zoals controleur, handhaver, bestuurder of beleidsmaker. Denken vanuit én aangestuurd worden op die rol, leidt vaak tot belemmeringen. Als bestuurders en ambtenaren verbonden zijn met een maatschappelijk initiatief gaan ze vanzelf denken "hoe kunnen we dit mogelijk maken, gegeven de regels?". De projectorganisatie voor de Vierdaagse Feesten in Nijmegen waarin bedrijven en gemeente samenwerken is daar een voorbeeld van. De organisatie hoeft voor zijn vergunningen nu niet bij veertien afdelingen langs te gaan, maar dat regelt nu één ambtenaar voor ze. Gemeente en bedrijven hebben verschillende belangen, maar één doel delen ze: de Vierdaagse Feesten moeten een succes worden.

Relaties worden ook onderhouden als er even geen concrete projecten zijn. In een krappe arbeidsmarkt is zijn de gemeenten met hun werkzoekenden in de bijstand een interessant wervingskanaal voor Tempo Team. In de huidige arbeidsmarkt hebben werkgevers weinig interesse in dat aanbod. Toch ontwikkelt Tempo Team samen met gemeenten projecten om mensen met een bijstandsuitkering te bemiddelen naar werkgevers. Want op termijn is dat kanaal hard nodig en dan moet je elkaar wel begrijpen om snel te kunnen schakelen. Daarom bouwt Tempo Team aan een duurzame relatie met gemeenten. Slimme gemeenten bouwen aan duurzame relaties met bedrijven door op verschillende niveaus te investeren: van wethouder tot directeur tot accountmanager.
Loslaten is het nieuwe vasthouden
Om de kracht van bedrijven te benutten voor de stad moeten gemeenten loslaten: niet alles zelf willen doen of voorschrijven, maar ook ruimte geven aan andere oplossingen. Dus loslaten op het "hoe". Maar partnerschap met bedrijven vraagt tegelijkertijd om grote betrokkenheid van bestuurders en ambtenaren bij partners in de stad: verdiepen in hun belangen, snappen hoe die zich verhouden tot maatschappelijke doelen, zodat er deals gemaakt kunnen worden en betrokken meedoen om maatschappelijke initiatieven te laten slagen. We sloten de sessie af met de conclusie: succesvol partnerschap vraagt om loslaten op de inhoud en vasthoudend zijn in de relatie.


Deel: